Serce na dłoni

Serce jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych i uniwersalnych symboli. Wyrastając z tradycji starożytnych (szczególnie popularne w Egipcie) najbardziej  rozpowszechnione było i nabrało największego znaczenia w późnym średniowieczu.
Motyw serca rozpowszechnił się w wieku XIII, wpływ na to miały trzy czynniki –

  • wizualizacja popularnego od  poł. XII wieku motywu literackiego – w epice dworskiej i minnesangu od XII wieku pojawiają się określenia kluczyk do serca, płonące serce, odchodzące serce,
  • zmiana poglądów teologicznych na związek serca i duszy – według platońskiej doktryny tójdzielnej duszy, druga dusza, umieszczona w sercu, była odpowiedzialna za emocje – gniew i miłość,
  • rozpowszechnienie się zwyczaju odrębnego pochówku serca (szczególnie na północy Europy) – pierwszym pogrzebem serca był pogrzeb Roberta d’Arbrissel, założyciela klasztoru w Fontevrault z 1117 r. w klasztorze w Orsan, a pierwszy pomnik serca należał do Ryszarda Lwie Serce – 1199, Rouen.

Mimo długiej popularności jako motywu długo nie miało swojego przedstawienia wizualnego i prawdopodobnie najstarsze przedstawienie serca w sztuce średniowiecznej pochodzą właśnie z nagrobków  – angielskich i walijskich, gdzie sztuka wytworzyła oryginalny typ przedstawienia zmarłego trzymającego w dłoniach serce (symbol miłości do Boga).
Symboliczne serce z czasem traciło konotacje fizjologiczne, żeby w końcu, jako siedziba miłości i emocji, stać  się równoznaczne  z wszystkimi rodzajami gry miłosnej. Było motywem popularnym także w mistyce, gdzie często było utożsamiane z duszą – domus animae. Pojawiało się także jako atrybuty świętych i symbole dewocyjne – np. Serce Jezusa.

Przedstawienia serca wykorzystywane były w biżuterii, amuletach, znakach wodnych z papierów kancelaryjnych czy kartach do gry oraz we wszelkich wyrobach  rzemiosła.

Złota brosza, Francja lub Anglia, ok. 1400.

Relikwiarz św. Laurenca O’Toole (Lorcán Ua Tuathail) patrona Dublina, Dublin. XIII w.

Ciężarki w kształcie serca.

Pieśń Baude Cordiersa "Belle, bonne, sage" ,Manuskrypt Chantilly ,1350-1400.

Duńska książka z balladami miłosnymi.

Godzinki Amiensa Nicolasa Blairie, XV w.

Francuska książka muzyczna, ok. 1475.

Modlitewnik autorstwa Caspara Meusera, ok. 1580 (wiem, że późniejszy, ale nie mogłam się powstrzymać :3).

 

 

k.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s