Gotyckie labirynty – podróż do centrum.

Słowo labirynt definiowane jest bardzo różnie. Możemy spotkać się z labiryntami rozumianymi jako układ skomplikowanych korytarzy i pomieszczeń (np. z czyhającym wewnątrz Minotaurem), mozaika na greckiej wazie, motyw ogrodowy (tzw. błędnik) czy w końcu spiralna meandrowa figura pojawiająca się w posadzkach gotyckich katedr.

Kreta, Knossos, ok. 350-200 p.n.e.. AR Stater (11.22 g). – na rewersie mityczny labirynt.

Labirynt ogrodowy (błędnik).

Labirynt w Chartres.

Labirynty w świątyniach umieszczane były niekiedy na skrzyżowaniu nawy głównej z transeptem lecz najczęściej pojawiały się wiernym zaraz po przekroczeniu progu świątyni. Rozumienie ich jedynie w kategoriach czysto zdobniczych byłoby błędem i uniemożliwiałoby właściwe odczytanie ich znaczenia. Poglądy są różne i badacze prześcigają się z wciąż nowymi pomysłami. Zatem uważa się je za symbol trudności sztuki budowania albo symbol wędrówki do centrum (do zbawienia, Boga), mógł też symbolizować trudy ludzkiej egzystencji lub obraz świata w którym chaos zakrętów uporządkowany jest poprzez dwie osie układające się w krzyż. Pomysłów jest naprawdę wiele i zapewne nigdy nie znajdziemy dowodów potwierdzających lub obalających którąś z tych hipotez w 100%.

Spośród kilku gotyckich katedr tylko w Chartres możemy oglądać oryginalny zachowany labirynt.

Chartres – labirynt ok. 1200r.

Wymiary labiryntu w Chartres.

Labirynt ten jest największym z podobnych znanych nam labiryntów średniowiecznych. Kamienna ścieżka którą pielgrzymi, pokutnicy nie raz przebywali na kolanach ma długość niemal ćwierć kilometra. Wędrówka ta zajmowała około dwóch godzin.

Labiryntowi w Chartres brakuje jednak bardzo istotnego elementu a mianowicie miedzianej płyty, na której wyryta była (według Challine’a, uczonego z Chartres, 1678) scena walki Tezeusza z Minotaurem. Została ona prawdopodobnie przetopiona na działa w 1792 r.

Maître des Cassoni Campana, Walka Tezeusza z Minotaurem, 1510-1520

Jak już wspominałam nie tylko katedra w Chartes miała swój labirynt. Podobne można było odnaleźć również w innych kościołach.

Notre-Dame d’Amiens

Labirynt w Reims.

Labirynt w Reims.

Auxerre

Jest rzeczą pewną, że labirynt w kościołach stanowi spuściznę po labiryntach antycznych, które były symbolem myśli filozoficznej i religijnej czasów pogańskich. Dla świata grecko-rzymskiego istniał pewien porządek, bieg życia, który prowadził ludzi do królestwa umarłych. Ta myśl, przejęta i zinterpretowana przez chrześcijaństwo, chce nam uzmysłowić, że kręte ścieżki doczesnego żywota doprowadzają nas w końcu do raju.

b.

Na podstawie:

Iwona Serwińska Motyw labiryntu w architekturze francuskiego gotyku

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s