Iluminatorstwo karolińskie i ottońskie

Mieliśmy małą przerwę w nadawaniu – byliśmy zabiegani (papierologia, przeprowadzki, pokazy), zaczął się nowy rok akademicki i nowy etap studiów (wszystkie teraz sumiennie staramy się zostać magistrami ^^), musimy zająć się też naszym kołem naukowym. W związku z tym mogą pojawić się drobne nieregularności w publikacji nowych postów, niemniej postaramy się, aby nie zdarzało się to zbyt często. Póki co zajmiemy się wczesnośredniowiecznym miniaturami.

Miniatorstwo karolińskie charakteryzuje różnorodność form, to jak wyglądają zależy od miejsca ich powstania. Cechuje je silny wpływ sztuki bizantyjskiej i liczne odwołania do antyku, dzięki czemu miniatury te utrzymały iluzjonizm przedstawień. Okres panowania Karolingów to czas rozwoju nowej ikonografii religijnej  i w manuskryptach znajdujemy przedstawienia głównie tej treści – Ewangeliści i tablice kanoniczne, cykle z przedstawień Starego i Nowego Testamentu (chociaż nieco rzadziej). Oprócz całostronnicowych ilustracji pojawiły się też bogato dekorowane inicjały. 

Ewangeliarz Godescalca, 781-783

Główne skryptoria znajdowały się w Akwizgranie, Reims, Tours i Metz. W Akwizgranie znajdowało się skryptorium dworskie Karola Wielkiego. Manuskrypty tu powstałe można podzielić na dwie grupy – Grupę Ady (od słów Ada ancilia dei) – Ewangeliarz Godescalca (781-783) i Ewangeliarz St Medard de Soissons (800) oraz Grupę Ewangeliarza Koronacyjnego – w skład której wchodzą Ewangeliarz Koronacyjny (VIII w.), Ewangeliarz z Akwizgranu (IX w.) i Ewangeliarz z Lorch (778–820). Skryptorium w Reims patronował arcybiskup Ebbon, powstały tu Ewangeliarz Ebbona (816–835) i Psałterz Utrechcki (IX w.). Z Tours związana jest Biblia Mountier Grandval (840) oraz Biblia Karola Łysego (Biblia Viviana) (843-851). W Metz powstał Sakramentarz Drogona (842). Dwoma schyłkowymi dziełami iluminatorstwa karolińskiego są Codex Aureus z St Emmeram (860-880) i Psałterz Folcharda.

Ewangeliarz z St Medard de Soissons, 800

Ewangeliarz Koronacyjny, VIII w.

Ewangeliarz z Lorch, 778-820

Ewangeliarz Ebbona, 816-835

Psałterz Utrechcki, IX w.

Biblia Mountier Granval, 840

Biblia Karola Łysego (Biblia Viviana), 843-851

Sakramentarz Drogona, 842

Kodeks z St Emmeram, 860-880

Miniatorstwo ottońskie jest już bardziej jednorodne. Wpływy Bizancjum są teraz rzadsze, co skutkuje zanikiem iluzjonizmu i ściśle skodyfikowanymi formami – opracowania sylwetek są syntetyczne, gestykulacja wyrazista, partie o największym wyrazie, jak oczy i dłonie, są  powiększone. Wszystko to miało wpłynąć na jasność przekazu. Miniatury ottońskie charakteryzuje specyficzny koloryt – czyste barwy, kontrastowe zestawienia, duża ilość złota. Głównym tematem przedstawień stały się cykle z życia Chrystusa, pojawiły się także przedstawienia władców – sztuka zyskała bowiem silny wydźwięk ideologiczny; wiele było również przedstawień apokaliptycznych.

Kodeks Gereona

Główne skryptoria ottońskie działały w Reichenau, Regensburgu, Hildescheim, Corvey, Echternach i Kolonii. Najważniejsze dzieła to – Kodeks Gereona, Sakramentarz Peterchausen (oba oparte na Ewangeliarzu z Lorch), Kodeks Egberta  (990) i Psałterz Egberta (Kodeks Gertrudy) (980), Ewangeliarz Ottona III (1000), Ewangeliarz Liuthona, Sakramentarz (1000) i Perykopy Henryka II (1001–1024), Apokalipsa Bamberska (1026). Można wyróżnić też prace Mistrza Registrum Gregorii, działającego w latach ok. 970-980.

Psałterz Egberta, 980

Kodeks Egberta, 990

Registrum Gregorii, 985

Ewangeliarz Ottona III, 1000

Perykopy Henryka II, 1001-1025

Kodeks Hidta, 1005-1025

Kodeks Uta, 1020

k.

 

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s