Buduar Bouchera. Sekrety francuskiej alkowy

Lepiej zużywać się niż rdzewieć

Denis Diderot

François_Boucher_-_The_Toilet_of_Venus_-_WGA2921

 Przez Wersal przewinęło się wielu wybitnych malarzy, jednak tylko François Boucher miał odwagę nadszarpnąć swoją reputacje szanowanego artysty, w imię sztuki naprawdę wyzwolonej, by nie powiedzieć bezpruderyjnej.

portret François Bouchera autorstwa Gustawa Lundberga, 1742

Malarz francuskich elit, a przede wszystkim Ludwika XV i najsłynniejszej metresy świata – Madame Pompadour, jest uznawany obok Watteau i Fragonarda za jednego z najważniejszych twórców swoich czasów. Oprócz malarstwa parał się rysunkiem, grafiką oraz projektowaniem scenografii i kostiumów teatralnych, do popularnych w tym czasie oper, (szczególnie tych o zabarwieniu humorystycznym jak m.in. autorstwa Charlesa Simona Favarta). Boucher wykonywał również projekty dekoracji architektuty pałacowej oraz zilustrował kilka dzieł literackich, w tym komedie Moliera. W swoim życiu zajął wiele zaszczytnych stanowisk – sprawował funkcję rektora Królewskiej Akademii Malarstwa i Rzeźby i kierował również królewską fabryką gobelinów.

Moliere-titreB1

strona tytułowa i jedna z ilustracji z pierwszego wydania dzieł Moliera

Portretował najznamienitsze osobistości jak i członków ich rodzin czy bliskie im sercu kochanki. Jedną z nich była żona Bergerta, który przez jakiś czas stanowił mecenat nad młodym artystą. Bergert wyświatczył Bochartowi największą jaką mógł przysługę – przedstawił go Markize Pompadour. Wtedy to po 1745 roku, nastąpił jeszcze większy rozkwit jego kariery, stał się Premier Peintre du Roi – pierwszym malarzem króla.

Portret Madame Begeret François Bouchert,1746

Portret Madame Pompadour François Bouchert ,1754, pastel

Portret Madame Pompadour François Bouchert 1756

Portret Madame Pompadour François Bouchert 1759

Oprócz portretów, przedstawień dworskich, historycznych i mitologicznych malował również krajobrazy, jednak stanowią one mniejszą część jego dorobku. Sam Boucher miał się wypowiedzieć, iż natura jest zbyt zielona i źle oświetlona, przez co stanowi głównie odrealnione tło, dla jego idyllicznych scenek o zabarwieniu erotycznym.

Toaleta Wenus François Boucher 1751

Le Pont François Boucher 1751

Śpiąca pasterka François Boucher, ok 1763

Z biegiem czasu Boucher zaczął realizować coraz śmielsze projekty. Chociaż w wielu dziełach nadal wykorzystywał do tego celu bezpieczne tematy mitologiczne, w innych postanowił iść o krok dalej, tworząc przedstawienia kobiet (często kochanek zleceniodawców) w XVIII wiecznych strojach, wykonujące codzienne i niecodzienne czynności o intymnym charakterze. Pikanterii dodają rozpowiadane ówcześnie pogłoski, iż do tych realizacji Boucher ma zwyczaj wykorzystywać swoją własną żone Marie, w roli modelki. Jednym z zagorzałych przeciwników tych praktyk, był Denis Diderot który skrytykował artyste tymi słowy – Pan Bucher nie rumieni się, kiedy prostytuuje własną żonę obscenicznym malowaniem jej gołych wdzięków.

Podnosząca spódniczkę François Boucher, 1760

Kameralna toaleta François Boucher, 1760

Plotka ta,  jest roztrząsana aż do naszych czasów. W latach 60 XX wieku, Jean Cailleux wysnuł hipoteze, iż w wizerunku jednej z wersji odaliski z 1752 roku, rozpoznać można nikogo innego jak właśnie żone Bouchera – Marie. Swój osąd podpiera słowami przytoczonego wyżej Diderota oraz rzekomym podobieństwem do portretu młodej małżonki Françoisa – autorstwa Alexandra Roslina. Jednak większość badaczy domniema, iż ową śliczną roznegliżowaną panienką, jest jedna z najmłodszych kochanek Ludwika XV – Marie-Louise O’Murphy, być może również uwieczniona w jeszcze bardziej kotrowersyjnej pracy – ukazującej obcowanie Ledy z łabędziem.

Portret Marie-Jeanne Buzeau Boucher, Aleksander Roslin

Blond włosa odaliska François Boucher 1752

Leda i łabędź François Boucher

Boucher dał się zapamiętać jako jeden z najbardziej charakterystycznych twórców rokoka, stając się równocześnie synonimem erotyki tej niezwykłej epoki. Jego prace są cenne nie tylko, jako wybitne dzieła sztuki malarstwa europejskiego, ale również dzięki pietyzmowi w oddaniu szczegółów, – jako bogate źródło historyczne pod względem socjologicznym, kostiumologicznym jak i architektonicznym.

Dziękujemy Boucher

 Poranek François Boucher, 1746

MysteryVeil